Bestemming Parijs Ile-de-France

Misschien kent u Parijs Ile-de-France reeds door zijn wijken overstelpt met fraaie monumenten, zijn bekende lanen, zijn eeuwige weelde waar je niet om heen kunt … Maak nu ook kennis met de wijken die op een meer subtiele manier een metropool laten zien die voortdurend in beweging is en waar steeds iets nieuws te ontdekken valt. Van het zeer trendy en kosmopolitische Canal Saint-Martin tot de innoverende architectuur van het 13de arrondissement, van de nieuwe, grote musea in het westen van de hoofdstad tot het creatieve en bruisende noordoostelijke Parijs … Parijs Ile-de-France behelst vele – en soms verrassende – facetten.

La Villette en omgeving biedt de bezoekers een gigantische ruimte voor cultuur, ontspanning en plezier; in een Parijse voorstad toont het MAC/VAL de beste hedendaagse kunstwerken; nabij de talrijke cafés en handelszaken van de rue Montorgueil manifesteren de recentste modeontwerpers zich in de straten van de wijk Haut Marais …

Restaurants heringericht door de grootste Franse designers en populaire bars en clubs in Belleville of Montreuil nodigen u uit. Geniet enkele metro- of RER-haltes verder van liveoptredens in Montreuil, snuif de geur op van kruiden op de markt van Saint-Denis, bleef nieuwe sensaties op de attracties van Disneyland Resort Parijs, breng een bezoek aan Auvers-sur-Oise of herontdek Versailles.

Het Louvre eigentijds? Net als de levendige stadswijk waarin het museum staat, rust het grootste museum ter wereld niet op zijn lauweren. Op de binnenplaats van het museum verrijst de beroemde piramide van de architect I.M. Pei, een eigentijds bouwwerk waarin eigentijdse kunstwerken permanent en tijdelijk tentoongesteld worden. In deze wijk, in de rue Saint-Honoré om precies te zijn, is ook Colette gevestigd, een ultrahippe, tot dusver ongeëvenaarde conceptwinkel. Want hier vindt een wisselwerking plaats tussen mode en kunst. Het museum van Decoratieve Kunsten heeft dit duidelijk ingezien en heeft onlangs een welkome renovatie ondergaan. De Tuilerieën, het Louvre, het Palais Royal, De Hallen, Beaubourg… Aan deze geografische continuïteit wil het renovatieproject van de Hallen een nieuwe glans geven door de wijk te integreren in de stedenbouwkundige samenhang van haar beroemde buren. Wij bevinden ons hier in het Parijse hypercentrum waar duizenden Fransen dagelijks via het ondergrondse station reizen. Buiten, op slechts enkele meters afstand, vinden we een stukje oud-Parijs in de voetgangersstraat Montorgueil waar caféterrassen en levensmiddelenwinkels zich afwisselen. Maar één blik op de voorbijgangers is voldoende om te constateren dat de laatste modesnufjes niet ver te zoeken zijn.

De Eiffeltoren, Arc de Triomphe, Champs Elysées…ontzettend veel namen en monumenten die indruk maken. Maar het westen van Parijs laat zich niet alleen samenvatten onder de noemer: pracht en praal. Eigentijdse bouwwerken hebben ook hier een verkoren plekje gevonden zoals het vergezicht op de Grande Arche de la Défense getuigt. Eigentijdse structuren zijn zelfs terug te vinden op de Champs Elysées, waar de automobielshowrooms elkaar proberen te overtreffen in verbeeldingskracht, zoals Citroën en haar verbazingwekkende kristalachtige reliëfgevel die de dubbele chevron voorstelt, en alle luxe merken (de opening van de boetiek Louis Vuitton zette de toon). De eigentijdse gebouwen respecteren het beeld van het vaak grandioze grote westen (Palais de Tokyo, het museum van de quai Branley, de hoofdbeuk van het Grand Palais…), maar soms met een meer terughoudende stijl, gedwongen door de luxe en discretie. Het nachtleven hier is chique en trendy. Men waardeert de ongedwongen sfeer van een voormalige escortclub of een voormalig boothuis, maar ook het comfort en design van een hotelbar. Uiteraard komt men hier zowel om te zien als gezien te worden.

Dit is ongetwijfeld één van de wijken die de grootste metamorfose heeft ondergaan in de afgelopen jaren. Het kanaal Saint-Martin, heeft zich als eerste een meer trendy look aangemeten en blijft een constante stroom van hippe gelegenheden aantrekken. Ontelbare cafés, restaurants en boetieks openden in het kielzog van de Bar de la Marine, Chez Prune of Antoine en Lili, die vandaag de dag bijna het etiket ‘oude garde’ verdienen, ware het niet voor hun vermogen om steeds weer nieuwe klanten aan te trekken. Deze trendy volkswijk wordt vooral gekenmerkt door de manier waar niet alleen volledig wordt ingespeeld op het imago van het kanaal maar tevens een nieuwe uitstraling wordt bedacht. De bar/restaurant Hôtel du Nord, met een knipoogje naar de beroemde film van Marcel Carné met de vlegelachtige Arletty, is een volmaakt voorbeeld hiervan. Hoewel trendy Parijs vandaag haar blik richt op het oosten, beperkt het zich niet langer tot het kanaal: er ontstaan enclaves in de kosmopolitische straten die het Gare du Nord en het Gare de l'Est omringen en op de grote boulevards, waar het wemelt van de nachtvlinders. Zo tekent zich langzaamaan een constant veranderende geografie van de hippe Parijse plekjes af.

Ondanks de soms strakke traditie is de linker Seine-oever niet blijven stilstaan in de tijd dat Jean-Paul Sartre en Simone de Beauvoir over koetjes en kalfjes praatten in Saint-Germain-des-Prés. De sleutel tot het culturele leven is minder vaak te vinden in de weliswaar talrijke boekwinkels dan op de meer verborgen plekjes die niet altijd te goeder naam en faam bekend staan, zoals de galeristen die een onderkomen op de binnenplaatsen van voorname herenhuizen hebben gevonden. Zo loopt men vaak voorbij aan het gratis en op ecologische leest geschoeide Electra centrum van de stichting EDF wanneer men door de straten slentert om de winkels te bezoeken rondom Sèvres-Babylone. De Gobelins galerie en de Fondation Henri Carier-Bresson zijn op hun manier ook weinig opvallend. Kunsthandelaars, uitgevers en shopaholics zijn zij aan zij te vinden in bistro’s en cafés, gelegenheden die ook bezocht worden door studenten tussen twee colleges door of op borreltijd. De wijk telt een hoge concentratie van gastronomische bistro’s die sinds korte tijd een hoge vlucht hebben genomen in Parijs. Een stukje verder naar het zuiden ligt Issy-les-Moulineaux, een voorstad waarop de nieuwe technologieën hun stempel hebben gedrukt. Het verbaast ons dus niet dat wij hier Le Cube vinden, een centrum dat aan de digitale wereld is gewijd.

Deze wijk, nog enkele jaren geleden in wording, heeft zich sterk ontwikkeld. De nationale bibliotheek van Frankrijk fungeerde als baanbreker door zich op het voormalige spoorwegterrein te vestigen. De in uitvoering zijnde werkzaamheden – over een gebied dat zich uitstrekt van het station Austerlitz tot de boulevard Masséna, en de bochten van de Seine volgt aan de ene kant en de rue Chevaleret aan de andere kant, doen vanwege de omvang denken aan de Haussmann "revolutie" die Parijs in de 19e eeuw een heel ander aanzien gaf. Architecten/planologen kregen de opdracht om de verschillende zones te ontwikkelen. Aan Christian de Portzamparc en de tuinarchitect Thierry Huause werd de wijk Noord-Masséna rondom de nieuwe universiteitscampus toegewezen. Op de voormalige braakliggende industrieterreinen staan nog enkele gebouwen overeind zoals de voormalige levensmiddelenmagazijnen van de SNCF, de ‘Frigos’, die tot ateliers van kunstenaars werden verbouwd. De Seine oefent natuurlijk een aantrekkingskracht uit met haar afgemeerde concertboten en haar nieuwe voetgangersbrug die naar de Bercy wijk leidt. Niet ver hier vandaan hebben Crédac à Ivry-sur-Seine en MAC/VAL in Vitry de geografie van de eigentijdse kunst ook ingrijpend gewijzigd.

Uit het besluit van Bastille om een moderne Opera te bouwen, sprak een verlangen om het oosten van Parijs tot een nieuwe bloei te brengen. Een gewonnen weddenschap! Bastille is één van de eerste wijken die als « trendy » wordt bestempeld met levendige plekjes zoals de rue de Charonne straat of de rue de la Roquette. Uitgaansadressen, gelegenheden om te borrelen, dineren, naar muziek te luisteren of te dansen zijn er volop, de laatste nieuwkomers zijn Disquaires en het restaurant Unico. Deze voortdurend in beweging zijnde culturele revolutie doet geen afbreuk aan een bloeiend buurtleven. De markt Aligre heeft zijn vaste bezoekers, de straat Paul-Bert – nog een stukje achteraf – heeft zijn dorpse karakter behouden, de beplante Promenade, met een verhoogde groenvoorziening op een gedeelte van haar traject, voert in alle rust naar de poorten van Parijs. De opmars naar het oosten is nog steeds in volle gang. Montreuil, een ware kunstenaarskolonie, begroet nieuwe adepten die onder andere naar een gemengde cultuur zoeken. En een onvervalste gastvrijheid.

Le Marais neemt niet alleen een centrale plaats in de geografie en geschiedenis van Parijs in. De wijk is ook een hotspot die design- en modetrends lanceert en volgt, waarbij de ‘gay’ invloed een duidelijke maar niet overheersende rol speelt. De oudste wijk van de hoofdstad vernieuwt zich onophoudelijk. Kunstgalerijen, boetieks, en trendy restaurants bevinden zich naast symbolische plaatsen in de Joodse wijk (vooral in de rue des Rosiers), zoals het recente Shoah gedenkteken dat ter nagedachtenis een brug slaat naar de mannen en vrouwen van de 21e eeuw. Achter het Picasso museum heeft de bovenwijk van Le Marais een ommekeer ondergaan zoals alleen in Parijs mogelijk is. Gebouwen worden bij de vleet gerenoveerd. En de scheppende kunstenaars vestigen zich hier om vaak mooie en innoverende centra te openen. Tot nu toe is het goede evenwicht tussen de historische monumenten en nieuwe gebouwen bewaard gebleven. De wijk blijft bezaaid met trendy gelegenheden met een tijdloos karakter zoals het Open Café, de beroemde homobar op de hoek van de rue des Archives en de rue Saint-Croix-de-la-Bretonnerie, de rue Trésor (met zijn verkeersvrije terrassen), de rue Francs-Bourgeois (voor het op zondag flaneren langs de winkels en étalages)..en niet te vergeten het chique place des Vosges!

Zowel overdag als ‘s nachts heerst er een jeugdige en quasi-artistieke sfeer in het buiten de toeristische route gelegen Belleville en Ménilmontant, die geen valse schijn opwekt. Het ontdekken hiervan vergt echter enige inspanningen. Je moet de steil stijgende naamgevende straten volgen naar de bovenwijk om de karakteristieke sfeer te proeven die het hart van de wijk doet kloppen. Er blaast een dorpslucht in dit hoekje van de hoofdstad waar Parijzenaars altijd al hun feestpret en de geneugten van een klein stukje platteland in de stad hebben gezocht. Het centrum van Parijs lijkt hier wel mijlen vandaan. De bewoners zeggen overigens vaak dat ze naar Parijs "afdalen”. Laat uw voetstappen u leiden naar de uitlopers van het park Buttes-Chaumont of naar de straten met namen die herinneringen wakker roepen, en vervolgens naar de boulevard de Belleville en de wijk Oberkampf om historische tijden voorbij te zien trekken. Deze oude volkswijk waar naar verluidt Edith Piaf in 1915 op een trottoir werd geboren, is een opvangplaats voor immigranten uit Noord-Afrika en China geworden. Vandaag de dag is de buurt vooral bevolkt door bourgeois-bohémiens; talrijke kunstenaars hebben hier hun ateliers gevestigd en een Kunstenaars Collectief opgericht, ook werden er ontelbare bars geopend die volledig in het wijkbeeld passen: bohémien en bruisend.

 

Het noordoosten van Parijs is een dynamisch gebied dat profiteert van een lopend stedelijk vernieuwingsproject. De bouw van het stadium (Stade de France) in Saint Denis had reeds de grondslag gelegd voor de uitbreiding want Parijzenaars steken alleen de randweg over om naar de vlooienmarkt in Saint-Ouen te gaan. Een aantal jaren voordien zou een trendy hotel zoals de Kube ondenkbaar zijn geweest in een volkswijk zoals la Chapelle. De zaken zijn dus aan het veranderen. Centra voor kunst en cultuur passen zich aan de stedelijke cultuur aan en verlevendigen de wijken. Het culturele café in Saint-Denis is bijvoorbeeld een springplank voor slam-poëzie, Mains d’Oeuvres in Saint-Ouen is een centrum voor wetenschap en technologie dat voor het publiek toegankelijk is, het Olympic Café en het Lavoir Moderne Parisien zijn de trekpleisters van de Goutte-d’Or wijk. Vergeleken hierbij lijkt Montmartre verstrikt in haar toeristische imago. Montmartre is echter meer. Scheppende kunstenaars, kunstgalerijen, bars en concertzalen hebben zich hier weten te vestigen en de bohémien en feestelijke geest van de heuvelwijk voort doen leven.

Ten noordoosten van Parijs, vanaf het park la Villette, strekt zich een gebied uit dat baanbrekende energieën samenbundelt. Hier en daar hebben kunstenaars eigentijdse ateliers ingericht in een stadswijk die vroeger een arbeiderswijk was, soms nog chaotisch maar in staat van wording. De meest zichtbare zijn het nationale danscentrum in Pantin, de Laboratoires in Aubervilliers terwijl Bobigny zich kan beroemen op een uiterst creatief en innoverend theater. Fietsroutes, één naar Pantin en de andere naar Aubervilliers en Saint-Denis, stellen bezoekers in staat om dit bruisende stedelijke landschap in zich op te nemen (zoals de renovatie van de molens van Pantin). In de rue d’Aubervilliers, dit keer binnen de gordel van Parijs, werd een nieuwe gelegenheid geopend in de voormalige gemeentelijke begrafenisonderneming: de CENTQUATRE, een fraaie ruimte voor uitwisselingen tussen kunstenaars en het publiek. Want alle culturele actoren delen dezelfde bezorgdheid, het aanpassen van hun culturele ruimten aan de lokale omgeving. Het park la Villette is hier perfect in geslaagd. Haar zalen en voorzieningen voor wisselende evenementen, haar muziek- en bioscoopfestivals, haar grasweiden pleiten voor een nieuwe manier om cultuur te beleven. Het is daarom niet verbazingwekkend dat het park banden opbouwt met Pantin en Aubervilliers: hier doen wij ons best om de grenzen van de randweg te overschrijden.

Parijs is niet de enige plaats met fraaie artistieke en creatieve ‘hotspots’. Rond de hoofdstad bevinden zich talrijke plekjes die gewijd zijn aan de eigentijdse kunst. Dit zijn vaak ongebruikelijke bouw- of kunstwerken zoals de Cyclop, de villa Savoye of de Fondation Dubuffet en voor het merendeel bereikbaar met het openbaar vervoer.